Podstawowe komendy, polecenia Linux

Korzystając z Linuksa warto znać kilka podstawowych komend. Komendy są to polecenia, które wpisuje się do terminala (małe, czarne okienko). Można w ten sposób szybko coś zmienić, dodać, usunąć z systemu. Jakie warto znać?

Pomoc dla danej komendy

man NAZWA_KOMENDY

np. man cd - wyświetli możliwe opcje, opis tej komendy

Zmiana lokalizacji bieżącej użytkownika w terminalu

cd ../

np. cd ../ - przeskok katalog wyżej w hierarchii katalogów

Operacje na katalogach

Utworzenie katalogu

mkdir NAZWA_KATALOGU

np. mkdir obrazki

Usunięcie pustego katalogu

rmdir NAZWA_KATALOGU

np. rmdir obrazki

Listowanie katalogu

ls NAZWA_KATALOGU

np. ls obrazki
opcje:

  • *.txt - wypisze wszystkie pliki o nazwie kończącej się na ".txt"
  • -l - szczegółowa lista
  • -a - wypisuje również ukryte pliki
  • -R - wyświetla również zawartość podkatalogów
  • -d - nie wyświetla zawartości katalogów

Zmiana uprawnień

chmod JAKIE_UPRAWNIENIA NAZWA_KATALOGU

np. chmod u=r obrazki (użytkownicy mogą tylko odczytać katalog)
u - użytkownicy, g - grupy, o - właściciel ; r - odczyt, w - zapis, x - uruchamianie
opcje:

  • o+r obrazki - udziel innym prawo do czytania pliku
  • a-x obrazki - zabierz wszystkim prawo do wykonywania
  • g=rw obrazki - ustaw prawa do czytania i zapisu dla swojej grupy
  • -R go+w muzyka.mp3 - ustawia prawa wszystkim plikom w katalogu i podkatalogach

Operacje na plikach

Kopiowanie pliku

cp NAZWA_PLIKU LOKALIZACJA

np. cp muzyka.mp3 muzyka2.mp3 (skopiuje plik mp3)
np. cp muzyka.mp3 /muzyka/ (skopiuje plik mp3 do katalogu muzyka)

Przeniesienie, zmiana nazwy pliku

mv NAZWA_PLIKU LOKALIZACJA

np. mv muzyka.mp3 muzyka2.mp3 (zmieni nazwę pliku z muzyka.mp3 na muzyka2.mp3)
np. mv muzyka.mp3 /muzyka/ (przeniesie plik mp3 do katalogu muzyka)

Usunięcie pliku / katalogu

rm NAZWA_PLIKU_LUB_KATALOGU

np. rm obrazki
opcje:

  • -f (gdy usuwamy plik) usuń bez potwierdzania
  • -r (gdy usuwamy katalog) usuń katalog z podkatalogami

Zmiana właściciela pliku

chown NAZWA_WŁAŚCICIELA NAZWA_PLIKU

np. chown bartek dokument.txt

Zmiana grupy pliku

chgrp NAZWA_GRUPY NAZWA_PLIKU

np. chgrp studenci dokument.txt

Użytkownicy

Dodawanie użytkownika

useradd -d LOKALIZACJA_KATALOGU_DOMOWEGO -u NUMER_UŻYTKOWNIKA -m NAZWA_UŻYTKOWNIKA

np. useradd -d /home/uzytkownicy/katalogx -u 0001 -g 1000 -m bartek
np. useradd -m bartek
opcje:

  • -d - jeśli chcemy zdefiniować katalog domowy w innej lokalizacji niż domyślna
  • -u - jeśli chcemy nadać jakiś konkretny USERID użytkownikowi
  • -m - nazwa użytkownika
  • -g - jeśli chcemy dodać użytkownika do jakiejś grupy użytkowników

Nadawanie hasła użytkownikowi

passwd NAZWA_UŻYTKOWNIKA

np. passwd bartek (po tym terminal poprosi nas o wpisanie i powtórzenie hasła)

Usunięcie użytkownika

userdel -r NAZWA_UŻYTKOWNIKA

np. userdel -r bartek
np. userdel bartek
opcje:

  • -r - usuń również katalog domowy danego użytkownika

Dodawanie grupy dla użytkowników

groupadd -g 1000 NAZWA_GRUPY

np. groupadd -g 1000 studenci
np. groupadd studenci
opcje:

  • -g - jeśli chcemy nadać jakiś konkretny GROUPID grupie